Home | Historia | Galeria | Media | Aktualności | Kontakt

Przemysł:


1. 2. 1. Przemysł wałbrzyski w latach 1945-1989:

Wałbrzych zajmował znaczące miejsce na mapie gospodarczej kraju. Górnictwo i koksownictwo nadało jego pejzażowi wielkoprzemysłowy charakter, w dużej mierze zadecydowało o jego społeczności, kierunkach rozwoju i obecnym obrazie miasta, a także sąsiadujących z nim gmin. Obok górnictwa i koksownictwa istotnymi gałęziami przemysłu był też: przemysł energetyczny, szklarsko-ceramiczny. Przemysł wałbrzyski nie uległ bezpośrednim zniszczeniom wojennym, jednak wiele czynników zakłóciło jego wzrost. Czynnikami hamującymi jego rozwój były: deficyt siły roboczej (zwłaszcza wykwalifikowanej kadry), przestarzała struktura techniczna i zużycie majątku produkcyjnego. Charakter gospodarki wojennej miał szczególnie destrukcyjny wpływ na przemysł węglowy i wpłynął niekorzystnie na jego rozwój w późniejszym okresie. Jednak mimo różnego typu problemów górnictwo węgla kamiennego odgrywało, aż do początku lat dziewięćdziesiątych decydującą rolę w gospodarce Wałbrzycha i nie pozostało bez wpływu na rozwój miasta także później. Istotne miejsce w gospodarce Wałbrzycha zajmował także, wspomniany już wyżej, przemysł koksowniczy, którego kondycja tuż po wojnie nie była najlepsza. Przemysł wałbrzyski posiadał przestarzałe technicznie wyposażenie i funkcjonował w oparciu o stare technologie ze względu na opóźnienie środków inwestycyjnych.

Zakłady przemysłowe po przejęciu przez administrację polską zostały upaństwowione i zorganizowane w zjednoczenia, drobny przemysł stał się częściowo własnością prywatną. Szczególna rola przypadła powstałemu w Wałbrzychu 7 sierpnia 1945 roku Dolnośląskiemu Zjednoczeniu Przemysłu Węglowego, które przejęło pod swój zarząd kopalnie, przyległe do nich koksownie, tartaki, elektrownie i inne zakłady. W miarę umacniania się polskiej administracji zakłady bezpośrednio nie związane z górnictwem przekazywano do odpowiednich zjednoczeń branżowych lub nadawano im samodzielność. W ten sposób kopalnie i koksownie stały się samodzielnymi przedsiębiorstwami. Po wojnie dekapitalizację koksownictwa oszacowano na 45-60% , co nie pozwalało na wznowienie produkcji bez uprzedniego wyrównania strat i modernizacji zakładów.

Dzięki inwestycjom, w 1947 roku rozpoczęto modernizację koksowni Biały Kamień, wybudowano koksownię Bolesław Chrobry, a w latach 1954-1962 wykonano szereg innych prac modernizacyjnych.

Przemysł energetyczny miał dobre warunki do rozwoju ze względu na możliwość wykorzystywania miejscowych zasobów węgla, jednak względy ekologiczne przyczyniły się do zamknięcia elektrowni, wyjątek stanowiła Elektrociepłownia Victoria w Sobięcinie.

Przemysł szklarski w Wałbrzychu sięga roku 1867, w 1945 Manufaktura Szkła Lustrzanego Stenzel i Bier została przejęta przez polską delegację i zyskała nazwę Państwowej Huty Szkła Lanego i Lustrzanego w Wałbrzychu "Lustrzanka". Huta wytwarzała szkło dla budownictwa, a także witraże i szkło do łodzi podwodnych. Wraz z kryzysem budownictwa przechodziła poważne problemy.

Produkcja porcelany należała również do podstawowych gałęzi przemysłu wałbrzyskiego. W Wałbrzychu znajdował się największy zakład produkujący porcelanę, Zakład Porcelany Stołowej Krzysztof, oraz Zakład Porcelany Stołowej Wałbrzych. Ekspansja na rynki zagraniczne stanowiła podstawę dynamicznego rozwoju produkcji tych zakładów, zwłaszcza w latach 1970-1988, jednak pogarszająca się jakość powodowała brak zbytu, który wraz z niespłaconymi kredytami inwestycyjnymi stał się przyczyna problemów zakładu na początku lat dziewięćdziesiątych. Z zakładami porcelany współpracowały Wałbrzyskie Zakłady Graficzne Kalkomania, produkujące obrazki ceramiczne służące do zdobienia porcelany. Plany rozbudowy tych zakładów nie zostały zrealizowane.

Napływ osadników, rozwój przemysłu i wzrost zatrudnienia pociągał za sobą konieczność stwarzania coraz większej liczby mieszkań, a w związku z tym konieczność powstania przedsiębiorstw budowlanych. Właściwie w okresie kiedy do Wałbrzycha przybywali osadnicy, deficyt mieszkań stanowił największy problem. Wiele mieszkań opuszczonych przez ludność niemiecką, było zdewastowanych i wyszabrowanych, nie nadawały się do zajęcia bez kapitalnych remontów. Wiele osób, które przyjechały do Wałbrzycha, wyjechało właśnie z powodu braku mieszkań, ale wiele też mieszkało w domach niemieckich jako sublokatorzy i nie byli z tego faktu zadowoleni. Niedobór mieszkań przyczynił się też do tego, że do Wałbrzycha trafiła mniejsza liczba reemigrantów z Francji.

Z powodu braku środków na budownictwo mieszkaniowe w Wałbrzychu, dopiero w 1952 roku ruszyła budowa osiedla Rusinowa. Pierwsze mieszkania przekazano do użytku dopiero w 1955 roku, budowę zakończono dziesięć lat później przekazując do użytku 450 mieszkań, przeważnie dla rodzin górniczych. Przełom w budownictwie mieszkaniowym nastąpił dopiero w 1955 roku, gdy podjęto budowę osiedla na Piaskowej Górze, obliczonego na 30 tyś. mieszkańców. W połowie lat sześćdziesiątych zakończono budowę osiedla na Piaskowej Górze i przystąpiono do budowy osiedla Podzamcze.

Pod koniec 1945 roku Wałbrzych był największym ośrodkiem przemysłowym Dolnego Śląska pod względem liczby zatrudnionych. Czynne tu było 112 zakładów . Jeśli jednak chodzi o rozmiary produkcji i jej wartość nigdy nie była ona wyższa niż we Wrocławiu. Udział Wałbrzycha w produkcji w skali krajowej zmniejszał się systematycznie do połowy lat sześćdziesiątych, a później utrzymywał się na tym samym poziomie. Wszystkie wymienione wyżej gałęzie przemysłu miały wpływ na gospodarkę Wałbrzycha, jednak największe znaczenie miało górnictwo, gdyż zadecydowało o charakterze i obrazie Wałbrzycha na bardzo długo.
przycisk1 Biedaszyby przycisk2 biedaszyby przycisk3 biedaszyby przycisk4 biedaszyby przycisk5 biedaszyby przycisk6 biedaszyby

Created by: DragonArt